ŠTAMPAJ! | ODUSTANI...

Ideologija

Viva Zapata!

Zoltan Kiš, 6. decembar 2004.
www

Emiliano Zapata je rođen u selu San Miguel Anencuilco u državi Morelos, 8. avgusta 1879.

Zapata, sin farmera, postao je slavni lider Meksičke revolucije, ali, kao što je bio slučaj sa Connollyjem ili Ladies Land League u Irskoj, Zapatine ideje su kasnije izneverili oni koji su ga nasledili.

Kada je izabran za vođu u svom selu 1909, Zapata počinje sa okupljanjem vojske, pre početka Revolucije ( 1910 ) kojom je zbačen diktator Porfirio Diaz. Veze između diktatorskog režima i USA, u kombinaciji sa meksičkom kolonijalnom prošlošću, pospešile su razvoj revolucionarnog nacionalizma - revolucija kao odbrana nacije - koji je i danas prisutan.

Zapatina Oslobodilačka armija juga nije prihvatila novu, reformatorsku valdu Francisca Madere. Zapatisti su nastavili borbu protiv vladinih snaga koje je predvodio Victoriano Huerta, general koji je zbacio Maderu u februaru 1913. Na konvenciji u Aguascalientesu, koja je sazvana da bi se odlučilo o budućnosti Meksika, zapatisti su imali jedan zahtev: "tierra y liberidad" - zemlju i slobodu - za njihov narod.

Ovo je bila osnova Zapatinog plana "Plan de Ayala" koji je objavljen u novembru 1911. Pod jasnim uticajem anarhističkih ideja koje su po Meksiku širili ljudi kao Ricardo Folres Magon, Zapata zahteva društvenu svojinu nad zemljom:

"Zemlja, šume i voda su uzurpirani... biće odmah vraćeni seljacima ili građanima kojima pripadaju ... Jer velika većina meksikanaca ne poseduje ništa osim zemlje po kojoj hodaju... trećina poseda će biti ekspropriatisana... da bi seljaci i građani Meksika dobili mesto za naselja i njive."

Zapata je ostao u manjini, u borbi protiv strašne represije, sve do 1919. Navučen na sastanak sa vladinim trupama koje su se pretvarale da spremaju pobunu protiv predsednika, ubijen je 10. aprila 1919. Iako su pobunjenici nastavili borbu i Zapatin duh nastavio da jaše brdima rodne zemlje Morelos, konzervativci su pobedili i Zapatine ideje pravedne preraspodele zemlje su ostale ignorisane sve dok na vlast nije došao predsednik Lazaro Cardenas, kasnih tridesetih.

Zapatino ime je vaskrsnuto od strane pobunjeničke armije u Chiapasu, Zapatističke armije nacionalnog oslobođenja, u borbi protiv istih društvenih zala protiv kojih se i Zapata borio: veleposednici i korumpirani kapitalisti u sprezi sa represivnim režimom koji ostavlja seljake bez zemlje. Tokom prošlog veka, ljudi širom sveta su se pobunili uz Zapatin uzvik: bolje je umreti stojeći nego živeti na kolenima.